Główny / Kaszel

Cechy kliniczne anatomii nosa i zatok przynosowych

Ważne jest, aby wyobrazić sobie, jak dokładnie odbywa się komunikacja struktur nosa ze sobą iz otaczającą przestrzenią, aby zrozumieć mechanizm rozwoju procesów zapalnych i zakaźnych i zapobiegać im jakościowo.

Nos, podobnie jak formacja anatomiczna, zawiera kilka struktur:

  • nos zewnętrzny;
  • jama nosowa;
  • zatoki przynosowe.

Zewnętrzny nos

Ta anatomiczna struktura to nieregularna piramida o trzech twarzach. Zewnętrzny nos ma bardzo indywidualny wygląd i ma dużą różnorodność kształtów i rozmiarów.

Tył oddziela nos od górnej strony, kończy się między brwiami. Górna część piramidy nosowej to czubek. Powierzchnie boczne nazywane są skrzydłami i są wyraźnie oddzielone od reszty twarzy przez fałdy nosowo-wargowe. Dzięki skrzydłom i przegrodzie nosowej tworzy się struktura kliniczna, taka jak kanały nosowe lub nozdrza.

Struktura zewnętrznego nosa

Zewnętrzny nos zawiera trzy części.

Szkielet kości

Jego powstawanie następuje dzięki udziałowi kości czołowej i dwóch kości nosowych. Kości nosowe po obu stronach są ograniczone procesami z górnej szczęki. Dolna część kości nosa bierze udział w tworzeniu otworu w kształcie gruszki, który jest niezbędny do przymocowania zewnętrznego nosa.

Część chrzęstna

Boczna chrząstka jest niezbędna do tworzenia bocznych ścian nosa. Jeśli przejdziesz z góry na dół, zauważysz połączenie bocznych chrząstek z dużymi chrząstkami. Zmienność małych chrząstek jest bardzo duża, ponieważ znajdują się one blisko fałdu nosowo-wargowego i mogą się różnić u różnych osób pod względem liczby i kształtu.

Przegroda nosa jest utworzona przez czworokątną chrząstkę. Kliniczne znaczenie chrząstki polega nie tylko na ukrywaniu wnętrza nosa, to znaczy na organizowaniu efektu kosmetycznego, ale także na tym, że ze względu na zmiany w czworokątnej chrząstce może pojawić się diagnoza krzywizny przegrody nosowej.

Tkanka miękka

Miękka tkanka nosa

Osoba nie ma silnej potrzeby funkcjonowania mięśni otaczających nos. Zasadniczo mięśnie tego typu pełnią funkcje mimiczne, pomagając w procesie określania zapachów lub wyrażania stanu emocjonalnego.

Skóra silnie przylega do otaczających ją tkanek, a także zawiera wiele różnych elementów funkcjonalnych: gruczoły wydzielające tłuszcz, pot, cebulki włosów.

Włos pokrywający wejście do jamy nosowej pełni funkcję higieniczną, będąc dodatkowym filtrem powietrza. Ze względu na wzrost włosów powstaje próg nosa.

Po progu nosa jest edukacja, zwana paskiem pośrednim. Jest ściśle związany z nadhryaschevoy częścią przegrody nosowej, a po zagłębieniu w jamie nosowej przekształca się w błonę śluzową.

Aby poprawić zakrzywioną przegrodę nosową, nacięcie wykonuje się w miejscu, w którym pas pośredni jest ściśle związany z częścią perchondralną.

Tętnice twarzowe i oczodołowe zapewniają przepływ krwi do nosa. Żyły biegną wzdłuż naczyń tętniczych i są reprezentowane przez żyły zewnętrzne i nosowe. Żyłki okolicy nosowo-zrazowej łączą się w zespoleniu z żyłami zapewniającymi przepływ krwi w jamie czaszkowej. Dzieje się tak z powodu żył kątowych.

Z powodu tego zespolenia zakażenie może łatwo przeniknąć z obszaru nosowego do jam czaszkowych.

Przepływ limfy jest dostarczany przez nosowe naczynia limfatyczne, które wpływają do twarzy, a te z kolei do żuchwy.

Przedni prążek i nerwy podoczodołowe zapewniają wrażliwość na nos, podczas gdy nerw twarzowy jest odpowiedzialny za ruchy mięśni.

Jama nosowa

Jama nosowa jest ograniczona do trzech formacji. To jest:

  • przednia trzecia część podstawy czaszki;
  • oczodoły;
  • jama ustna.

Nozdrza i kanały nosowe z przodu są ograniczeniem jamy nosowej, a tylna przechodzi do górnej części gardła. Miejsca przejścia nazywane są chanami. Jama nosowa jest podzielona przegrodą nosową na dwa w przybliżeniu identyczne elementy. Najczęściej przegroda nosowa może nieznacznie odchylać się w obie strony, ale zmiany te nie mają znaczenia.

Struktura jamy nosowej

Każdy z dwóch elementów ma 4 ściany.

Wewnętrzna ściana

Powstaje przez udział przegrody nosowej i jest podzielony na dwie części. Kość kratowa, a raczej jej płyta, tworzy tylną górną sekcję, a vomer - dolną tylną sekcję.

Ściana zewnętrzna

Jedna z trudnych formacji. Składa się z kości nosowej, przyśrodkowej powierzchni kości górnej szczęki i jej procesu czołowego, kości łzowej przylegającej do pleców i kości sitowej. Główna przestrzeń tylnej części tej ściany powstaje w wyniku udziału kości nieba i głównej kości (głównie wewnętrznej blaszki należącej do procesu skrzydłowego).

Koścista część zewnętrznej ściany służy jako miejsce mocowania trzech małżowin. Dno, łuk i umywalki uczestniczą w tworzeniu przestrzeni noszącej nazwę ogólnego kursu nosowego. Dzięki nosowi nosowemu powstają również trzy kanały nosowe - górny, środkowy i dolny.

Przebieg nosowo-gardłowy jest końcem jamy nosowej.

Górna i środkowa koncha nosa

Uformowany przez zaangażowanie kości sitowej. Wyrostki tej kości również tworzą skorupę pęcherzykową.

Znaczenie kliniczne tej powłoki wynika z faktu, że jej duży rozmiar może zakłócać normalny proces oddychania przez nos. Naturalnie oddychanie jest trudne po stronie, na której pęcherz jest zbyt duży. Jego zakażenie musi być również brane pod uwagę podczas rozwoju stanu zapalnego w komórkach kości sitowej.

Dolny zlew

Jest to niezależna kość, która jest przymocowana do szczytu kości szczękowej i kości nieba.
Dolny kanał nosowy ma przednią trzecią jamę kanału przeznaczoną do wypływu płynu łzowego.

Konchy nosowe pokryte są tkankami miękkimi, które są bardzo wrażliwe nie tylko na atmosferę, ale także na stan zapalny.

Średni bieg nosa ma pasaż w większości zatok przynosowych. Wyjątkiem jest główna zatoka. Istnieje również luka półksiężycowa, której funkcją jest zapewnienie komunikacji między kursem środkowym a zatoką szczękową.

Górna ściana

Perforowana płyta sitowa zapewnia ukształtowanie łuku nosa. Otwory w płytce dają przejście do jamy nerwów węchowych.

Dolna ściana

Dno powstaje dzięki zaangażowaniu procesów kości szczękowej i poziomego procesu kości nieba.

Jama nosowa jest zasilana krwią przez tętnicę podniebienną. Ta sama tętnica daje kilka gałęzi, aby dopływ krwi do ściany za nią. Przednia tętnica sitowa dostarcza krew do bocznej ściany nosa. Żyły jamy nosowej łączą się z żyłami twarzowymi i ocznymi. Gałka oczna ma gałęzie, które przechodzą do mózgu, co jest ważne w procesie rozwoju zakażeń.

Głęboka i powierzchowna sieć naczyń limfatycznych zapewnia drenaż limfy z jamy. Naczynia tutaj są dobrze związane z przestrzeniami mózgu, co jest ważne dla leczenia chorób zakaźnych i rozprzestrzeniania się stanu zapalnego.

Błona śluzowa jest unerwiona przez drugą i trzecią gałąź nerwu trójdzielnego.

Zatoki kroczowe

Znaczenie kliniczne i właściwości funkcjonalne zatok przynosowych są ogromne. Pracują w bliskim kontakcie z jamą nosową. Jeśli zatoki są narażone na chorobę zakaźną lub zapalenie, prowadzi to do powikłań ważnych narządów znajdujących się w ich pobliżu.

Zatoki są dosłownie zaśmiecone różnymi otworami i przejściami, których obecność przyczynia się do szybkiego rozwoju czynników chorobotwórczych i pogarsza sytuację z chorobami.

Każda zatoka może powodować rozprzestrzenianie się infekcji w jamie czaszkowej, uszkodzeniu oczu i innych powikłaniach.

Szczęka górna zatoki

Ma parę umieszczoną w głębi kości górnej szczęki. Rozmiary znacznie się różnią, ale średnia wynosi 10-12 cm.

Ściana wewnątrz zatoki to boczna ściana jamy nosowej. Zatoka ma wejście do jamy, znajdującej się w ostatniej części lunaty. Ściana ta ma stosunkowo małą grubość, dlatego często jest przebijana w celu wyjaśnienia diagnozy lub terapii.

Ściana górnej części zatoki ma najmniejszą grubość. Tylne odcinki tej ściany mogą w ogóle nie mieć podstawy kości, rezygnując z tkanki chrzęstnej i wielu rozszczepów tkanki kostnej. Grubość tej ściany jest penetrowana przez kanał nerwu podoczodołowego. Otwór podoczodołowy otwiera ten kanał.

Kanał nie zawsze istnieje, ale nie odgrywa żadnej roli, ponieważ jeśli jest nieobecny, nerw przechodzi przez błonę śluzową zatoki. Znaczenie kliniczne takiej struktury polega na tym, że wzrasta ryzyko powikłań wewnątrz czaszki lub wewnątrz orbity, jeśli czynnik chorobotwórczy wpływa na tę zatokę.

Dolna ścianka to otwór tylnych zębów. Najczęściej korzenie zęba są oddzielone od zatoki jedynie niewielką warstwą tkanek miękkich, co jest częstą przyczyną zapalenia, jeśli nie monitoruje się stanu zębów.

Zatoka czołowa

Ma parę usytuowaną w głębi kości czoła, pośrodku między łuskami a płytami orbity. Zatoki mogą być ograniczone cienką płytką kostną i nie zawsze jest to równoważne. Płyta może być przesunięta na jedną stronę. W płycie mogą znajdować się otwory zapewniające komunikację dwóch zatok.

Rozmiary tych zatok są zmienne - mogą być całkowicie nieobecne i mogą mieć ogromny rozkład w skali czołowej i podstawie czaszki.

Ściana z przodu jest miejscem wyjścia z nerwu oka. Wyjście zapewnia obecność nacięcia powyżej oczodołu. Cięcie przecina całą górną część orbity oka. W tym miejscu zwykle wykonuje się otwarcie zatoki i trepanopunktury.

Dolna ściana ma najmniejszą grubość, dzięki czemu możliwe jest szybkie rozprzestrzenianie się infekcji od zatoki do oczodołu.

Ściana mózgu zapewnia oddzielenie samego mózgu, a mianowicie płatów czoła od zatok. Reprezentuje również miejsce infekcji.

Kanał sięgający do obszaru czołowo-nosowego zapewnia interakcję między zatoką czołową a jamą nosową. Przednie komórki labiryntu sitowego, które mają bliski kontakt z tą zatoką, często przechwytują przez nią zapalenie lub infekcję. Również z powodu tego połączenia procesy nowotworowe w obu kierunkach rozprzestrzeniają się.

Labirynt kratowy

Jest to komórka podzielona przez cienkie partycje. Średnia liczba to 6-8, ale może być większa lub mniejsza. Komórki znajdują się w kości sitowej, która jest symetryczna i niesparowana.

Znaczenie kliniczne labiryntu sitowego wyjaśnia jego bliskość do ważnych narządów. Ponadto labirynt może współistnieć z głębokimi partiami, które tworzą szkielet twarzy. Komórki znajdujące się z tyłu labiryntu są w bliskim kontakcie z kanałem, w którym przebiega nerw analizatora wzrokowego. Różnorodność kliniczna wydaje się być opcją, gdy komórki służą jako bezpośrednia droga dla kanału.

Chorobom dotykającym labirynt towarzyszą różne bóle, które różnią się lokalizacją i intensywnością. Wynika to ze specyfiki unerwienia labiryntu, który zapewnia gałąź nerwu oczodołowego, zwana strukturą nosową. Płyta krata zapewnia również kurs nerwów niezbędnych do funkcjonowania zmysłu powonienia. Dlatego, jeśli w tym obszarze występuje obrzęk lub stan zapalny, możliwe są zaburzenia węchu.

Zatoka główna

Kość klinowa ze swoim ciałem zapewnia położenie zatoki tuż za labiryntem sitowym. Na górze znajdą się chrząszcze i sklepienie nosogardzieli.

W zatoce znajduje się przegroda mająca strzałową (pionową, dzielącą się część w prawą i lewą część). Często dzieli zatokę na dwa nierówne płaty i nie pozwala na komunikację między sobą.

Ściana przednia to para formacji: kratowa i nosowa. Pierwszy znajduje się w obszarze komórek labiryntu, które znajdują się do tyłu. Ściana charakteryzuje się bardzo małą grubością, a dzięki płynnemu przejściu niemal zlewa się ze ścianą poniżej. W obu częściach zatoki znajdują się małe, zaokrąglone przejścia, które umożliwiają zatoce klinowej komunikację z nosogardzieli.

Tylna ściana ma przednią pozycję. Im większy rozmiar zatoki, tym cieńsza przegroda, co zwiększa prawdopodobieństwo urazu podczas zabiegów chirurgicznych w tym obszarze.

Ściana powyżej jest dolnym obszarem tureckiego siodła, które jest miejscem przysadki mózgowej i krzyżem nerwowym, który zapewnia widzenie. Często, jeśli proces zapalny wpływa na zatokę główną, rozprzestrzenia się on na śluz wzrokowy.

Ściana poniżej to sklepienie nosogardzieli.

Ściany po bokach zatoki przylegają ściśle do wiązek nerwów i naczyń krwionośnych, które znajdują się z boku tureckiego siodła.

Ogólnie infekcja głównej zatoki może być nazwana jedną z najbardziej niebezpiecznych. Zatoka przylega ściśle do wielu struktur mózgu, na przykład do błon przysadkowych, podpajęczynówkowych i pajęczynówkowych, co upraszcza rozprzestrzenianie się procesu do mózgu i może być śmiertelne.

Pterygium fossa

Znajduje się za guzem kości żuchwy. Przechodzi przez nią duża ilość włókien nerwowych, ponieważ wartość tego dołu jest klinicznie trudna do wyolbrzymienia. Zapalenie nerwów przechodzących przez tę dziurę jest związane z dużą liczbą objawów w neurologii.

Okazuje się, że nos i formacje, które są z nim ściśle związane, są bardzo skomplikowaną strukturą anatomiczną. Leczenie chorób układu nosowego wymaga od lekarza najwyższej staranności i ostrożności ze względu na bliskość mózgu. Głównym zadaniem pacjenta nie jest rozpoczęcie choroby, doprowadzenie jej do niebezpiecznej granicy i niezwłoczne zwrócenie się o pomoc do lekarza.

Anatomia zatok

a) Jama nosowa. Jama nosowa jest ograniczona przez nozdrza z przodu i choinae z tyłu, gdzie łączy się z nosogardzieli. Dach jamy nosowej jest wąski w przednich częściach, rozszerza się do środka, a następnie zwęża się ponownie. Dno jamy nosowej tworzą kości podniebienne i górna szczęka.

Przyśrodkowa ściana jamy nosowej jest reprezentowana przez chrząstkową i kostną przegrodę nosa. Najbardziej skomplikowana jest boczna ściana jamy nosowej, składająca się z trzech kostnych występów pokrytych błoną śluzową. Te występy, zwane także skorupami, odgrywają ważną rolę w strukturach, które są boczne i poniżej. Dolna koncha nosowa jest oddzielną kością i odgrywa ważną rolę w utrzymaniu cyklu nosowego, wydzielając nadmiar wydzielanej materii.

W dolnym kanale nosowym, bocznie iw dół od dolnej małżowiny nosowej otwiera się przewód nosowy. Środkowa małżowina jest częścią kości sitowej, jest ważnym punktem anatomicznym podczas operacji endoskopowych zatok przynosowych. Boczny lejek znajduje się z boku, jest to wybrzuszenie na bocznej ścianie nosa. Poniżej znajduje się rozszczep lunaty, który przechodzi z boku do leja cribriform, do którego odprowadzane są zatoki szczękowe i czołowe, a także przednie komórki labiryntu sitowego.

Górna małżowina jest wyścielona zarówno nabłonkiem oddechowym, jak i węchowym. Z tyłu znajduje się obniżenie ligno-kratowe, do którego dochodzi odpływ z zatoki klinowej i tylnych komórek sitowych.

Film szkoleniowy na temat anatomii jamy nosowej (cavitas nasi)

b) Zatoki przynosowe. Zatoki nosa są przestrzeniami powietrznymi, które są kontynuacją jamy nosowej i są określane przez sąsiednią kość. Są one pokryte nabłonkiem oddechowym orzęsionym, zapewniając przejście śluzu do odpowiedniego wyjścia z jamy nosowej. Zatoka czołowa znajduje się między przednią i tylną częścią kości czołowej, jest nieobecna przy urodzeniu i zwykle wykrywana jest dopiero po szóstym roku życia.

Każda zatoka czołowa jest odprowadzana przez przewód czołowo-nosowy, który otwiera się do leja sitowego. Labirynt kratowy to zespół komórek, które pneumatyzują kość sitową między ścianą przyśrodkową orbity a jamą nosową. Boczna ściana skręconego labiryntu jest reprezentowana przez bardzo cienką kość - papierową płytkę. Główna płytka (tylne przymocowanie środkowej małżowiny do środkowej ściany oczodołu) dzieli kości sitowe.

Zatoka klinowa znajduje się w ciele kości klinowej, podział można podzielić na dwie nierówne części. Za nim graniczy z tureckim siodłem, po bokach - z zatoką jamistą i przylegającymi nerwami, wybroczynem wzrokowym i tętnicą szyjną wewnętrzną. Największe zatoki są szczękowe. Znajduje się w górnej szczęce, między orbitą a wyrostkiem zębodołowym.

c) Tętnice i żyły jamy nosowej i zatok przynosowych. Dopływ krwi do jamy nosowej następuje z czterech głównych gałęzi. Pierwsza z nich, klinowa tętnica podniebienna, gałąź wewnętrznej tętnicy szczękowej, wchodzi do jamy nosowej w ścianie bocznej przez otwór klinowo-podniebienny, znajdujący się za środkową małżowiną nosową. Po wejściu do jamy nosowej jest ona zwykle podzielona na dwie gałęzie, zaopatrując ją w części tylno-boczne, a także przegrodę nosową. Przednie i tylne tętnice sitowe są odgałęzieniami tętnicy oczodołowej z układu tętnicy szyjnej wewnętrznej.

Dostarczają górnych i bocznych części jamy nosowej, górnej konchy nosowej i górnej części przegrody. Duża tętnica podniebienna pochodzi z wewnętrznej tętnicy szczękowej i dostarcza krew do dna zatoki szczękowej. Górna gałąź wargowa tętnicy twarzowej dostarcza krew do przednich części jamy nosowej, w tym do przegrody i ściany bocznej. Zespolenia tętnicze z przodu przegrody nosowej tworzą strefę Kisselbacha, która jest najczęściej źródłem krwawienia z nosa.

Wypływ żylny następuje przez obfity splot w głębi błony śluzowej nosa, z kolei płynący do żył klinowo-podniebiennych, twarzowych i oczodołowych. Statki te są ważne zarówno dla termoregulacji, jak i nawilżania wdychanego powietrza.

d) Wrażliwość wrażliwa. Przednia i górna część jamy nosowej unerwiona jest przez przednie i tylne gałęzie nerwu nosowo-wargowego, gałęzie nerwu oczodołowego pary V. Części tylne i boczne unerwiają nerw szczękowy. Przegroda unerwia również nerw szczękowy (V2) przez gałąź nosową.

Zatoka czołowa unerwia nerw nadoczodołowy (V1). Zatoki szczękowe otrzymują unerwienie z przednich, środkowych i dolnych tylnych nerwów zębodołowych, które są gałęziami nerwu szczękowego (V2).

Anatomia nosa i zatok przynosowych

Nos jest najbardziej wystającą częścią twarzy, znajdującą się w pobliżu mózgu. Aby zrozumieć mechanizmy rozwoju procesów patologicznych i sposoby zapobiegania rozprzestrzenianiu się infekcji, konieczne jest poznanie cech struktury. Podstawy studiowania na uniwersytecie medycznym zaczynają się od alfabetu, w tym przypadku badania podstawowych struktur anatomicznych zatok.

Podstawowe struktury i funkcje nosa

Będąc początkowym ogniwem układu oddechowego, jest powiązany z innymi narządami układu oddechowego. Połączenie z jamą ustną daje podstawy do przyjęcia pośredniego związku z przewodem pokarmowym, ponieważ śluz z nosogardzieli często wchodzi do żołądka. Tak czy inaczej, procesy patologiczne w zatokach mogą wpływać na wszystkie te struktury, powodując chorobę.

W anatomii zwyczajowo dzieli się nos na trzy główne części konstrukcyjne:

  • Nos zewnętrzny;
  • Bezpośrednio do jamy nosowej;
  • Zatoki przynosowe.

Razem stanowią główny organ węchowy, którego głównymi funkcjami są:

  1. Układ oddechowy. Jest to pierwsze ogniwo w drogach oddechowych, to przez nos normalnie przechodzi wdychane powietrze, skrzydła nosa podczas niewydolności oddechowej odgrywają rolę mięśni pomocniczych.
  2. Wrażliwy. Jest to jeden z głównych narządów zmysłów, dzięki włosom węchowym receptora, jest w stanie złapać nieprzyjemne zapachy.
  3. Ochronny. Śluz wydzielany przez śluz pozwala zatrzymać cząsteczki kurzu, mikroby, zarodniki i inne grube cząstki, nie pozwalając im wejść w głąb ciała.
  4. Ocieplenie Przechodząc przez kanały nosowe, zimne powietrze jest ogrzewane dzięki kapilarnej siatce naczyniowej w pobliżu powierzchni śluzówki.
  5. Rezonator. Uczestniczy w dźwięku własnego głosu, określa indywidualne cechy barwy głosu.

Film w tym artykule pomoże lepiej zrozumieć strukturę jam przynosowych.

Zbadajmy strukturę nosa i zatok na zdjęciach.

Działy zewnętrzne

Anatomia nosa i zatok przynosowych zaczyna się od badania zewnętrznego nosa.

Zewnętrzna część narządu węchowego jest reprezentowana przez struktury kości i tkanek miękkich w postaci trójkątnej piramidy o nieregularnej konfiguracji:

  • Górna część nazywana jest grzbietem, który znajduje się między grzbietami brwi - jest to najwęższa część zewnętrznego nosa;
  • Nosowo-wargowe fałdy i skrzydła ograniczają organy po bokach;
  • Końcówka nazywana jest czubkiem nosa;

Od dołu, na podstawie, nozdrza osiadają. Są one reprezentowane przez dwa okrągłe przejścia, przez które powietrze wchodzi do dróg oddechowych. Ograniczona skrzydłami od strony bocznej, przez przegrodę od strony przyśrodkowej.

Tabela pokazuje główne struktury zewnętrznego nosa i znaków, gdzie są na zdjęciu:

Struktura ludzkiego nosa - anatomia części zewnętrznej, wewnętrzna jama i zatoki na schematach i zdjęciach

Nos - początkowy odcinek dróg oddechowych, do którego wchodzi powietrze. Bóg nie tylko ozdobił je naszą twarzą, ale także nadał im istotną funkcję dla wszystkich organów i układów. Struktura nosa osoby jest dość skomplikowana. W tym artykule przyjrzymy się, z czego wykonany jest nos osoby.

Jak nos człowieka

Nos jest częścią twarzy osoby, znajdującej się poniżej nosa, w dolnej części której znajdują się nozdrza, które pełnią funkcje oddechowe i węchowe (patrz zdjęcie).

Struktura ludzkiego nosa:

Struktura zewnętrznej części nosa

Przedstawiono strukturę noska zewnętrznego:

U noworodka składa się wyłącznie z chrząstki. W wieku trzech lat nos jest częściowo wzmocniony kością, jak u dorosłego. W wieku 14 lat kilka chrząstek zajmuje 1/5 swojej części.

Nozdrza są pokryte krótkimi włosami i zatrzymują drobny pył, zapobiegając przedostaniu się do dolnych dróg oddechowych. W wąskich przejściach nosa zimnemu powietrzu udaje się rozgrzać, dzięki czemu później może przejść przez wiele innych narządów, nie powodując zapalenia oskrzeli i płuc.

Jama nosowa jest ograniczona podniebieniem, które składa się z przodu twardego (lub kościstego) podniebienia i miękkiego podniebienia z tyłu, które nie zawiera kości. Również znajduje się w pobliżu ust i języka. Nagłośnia jest wejściem do tchawicy, co z kolei prowadzi do płuc, przełyku i żołądka.

Wewnętrzna struktura nosa

Wewnętrzne części nosa:

Są one połączone, mają wspólną mięśniową ścianę gardła i komunikują się z wewnętrznym uchem. Dlatego, z zapaleniem wewnętrznego narządu laryngologicznego, istnieje ryzyko wtórnego zakażenia we wszystkich trzech działach i jamach gardła i ucha, na przykład ropne zapalenie ucha spowodowane odpływem ropy z zatok szczękowych lub zatok.

Zdjęcie poniżej pokazuje część nosogardzieli: od wewnątrz znajduje się jama nosowa połączona z gardłem i ustami rurki słuchowej.

Anatomia struktury nosa wewnątrz jest bardzo złożona. Błona śluzowa widoku reliefowego służy do ogrzewania i nawilżania powietrza, które następnie wchodzi do oskrzeli i płuc. W obu zagłębieniach ujednolicić następujące rodzaje ścian:

  • Ściana boczna - składa się z pojedynczych kości i górnej kości policzkowej, podniebienia twardego;
  • Górna ściana jest reprezentowana przez kość sitową. Nerwy czaszkowe odpowiedzialne za zapach i dotyk przechodzą przez jego otwory;
  • Dolna ściana - składa się z procesów podniebienia twardego i kości szczęki.

Zatoki przynosowe i ich funkcje

Ze zdjęcia widać, że w obszarze każdej skorupy znajduje się usta, przez które zatoki komunikują się z jamą nosową. Na przykład, golovidny zatok komunikuje się z jamą nosową w rejonie wyższej małżowiny nosowej.

Zatokę czołową odnotowuje się w obszarze środkowej skorupy.

Zatoka szczękowa, jak również czołowa, komunikuje się z jamą nosową w środkowej skorupie.

Nad orbitą znajduje się zatoka czołowa i przetoka w środkowej skorupie.

Zatoka klinowa znajduje się przyśrodkowo (w środku) na orbicie i ma przetokę w górnych i dolnych małżowinach.

Tureckie siodło W jego centrum znajduje się przysadka mózgowa. U osób osłabionych zatoki zatokowe są często zablokowane treścią ropną, dlatego aby zapobiec nieżytowi nosa, należy codziennie myć nos solą fizjologiczną w temperaturze pokojowej.

Strefa węchowa jest reprezentowana przez specjalne komórki neurosensoryczne, które zawierają receptory węchowe. Są one zawarte w błonie węchowej i w górnej ścianie każdego kanału nosowego. Receptory zapachowe przekazują sygnały do ​​pierwszego nerwu czaszkowego, który przekazuje je do mózgu do środka zapachu.

Nieżyt nosa może prowadzić do zapalenia zatok lub zatok. Aby zapobiec temu powikłaniu, należy rozpocząć leczenie w odpowiednim czasie (inhalacja, zwężenie naczyń, krople do nosa).

Uwaga. Krople do nosa o działaniu zwężającym naczynia krwionośne można stosować nie dłużej niż trzy dni. Ponieważ możliwa jest dalsza atrofia błony śluzowej.

Anatomiczne cechy nosa są dostosowane do najlepszej wydajności ciała. Nieregularny kształt nosa może wywołać nieprawidłowy wypływ płynu łzowego, a następnie zapalenie zatok szczękowych, zatok.

Korekcja nosa - operacja polega na chirurgicznym wyrównaniu przegrody nosowej. Zła część kości jest usuwana, a na jej miejsce umieszczana jest proteza z tworzywa sztucznego.

Funkcje ludzkiego nosa

Nos spełnia następujące funkcje:

  • węchowy;
  • atrakcyjny
  • oddechowy

Funkcja węchowa. W jamie wewnętrznej znajdują się receptory węchowe, dzięki którym możemy poczuć całą różnorodność zapachów. W przypadku zaniku błony śluzowej możemy stracić węch.

Atrofia błony śluzowej nosa może pojawić się z powodu oparzenia parą, po zażyciu pewnych leków, z powodu silnego zakażenia narządów laryngologicznych, a nawet wdychania substancji chemicznych różnego pochodzenia.

Funkcja oddechowa. Powietrze dostaje się do nosa, gdzie jest oczyszczane z patogennych bakterii i ociepla się, a następnie trafia do płuc, co zapewnia dopływ krwi z tlenem i możliwość życia ludzkiego.

Nos zatokowy. Struktura, anatomia na zdjęciach. Objawy zapalenia, obrzęk akcesoriów, szczęki

Zatoki są puste w środku, których główną funkcją jest dostarczanie komórkom i tkankom powietrza. Ich struktura jest skomplikowana, dlatego w przypadku rozwoju chorób trudno jest rozwiązać problem samodzielnie. Zatoki znajdują się w kościach części twarzowej czaszki.

W praktyce medycznej wskazane są statystyki, zgodnie z którymi każdemu 10 przypadkom manifestacji ostrych zakażeń układu oddechowego towarzyszą ich stany zapalne. W 40% przypadków rozwiązanie problemu wymaga przejścia procedur terapeutycznych.

Dlaczego potrzebujemy zatoki

Zatoki, których struktura jest bardzo złożona - przedmiot badań naukowych. Wynika to z niedostatecznie pełnej wiedzy naukowej - pochodzenie zatok i ich dalszy rozwój nie są w pełni zrozumiałe.

Funkcje, które wykonują:

  • ochrona - jama zatok zawsze jest wypełniona powietrzem. W przypadku uderzenia zgasi siłę działającą na czaszkę;
  • regulacja ciśnienia (baroreceptor) - ciało otrzymuje sygnały o zmianie ciśnienia atmosferycznego;
  • regulacja wibracji dźwięku - reakcja na głośność i barwę mowy (śpiew, mówienie);
  • izolacja termiczna - przeszkoda w hipotermii i nagłych zmianach temperatury podczas oddychania;
  • nawilżanie - powietrze w procesie cyrkulacji wewnątrz zatok stopniowo się ogrzewa. Po kontakcie z błonami śluzowymi występuje wilgoć.

Zatoki, których struktura obejmuje obecność komór powietrznych, ułatwiają ciężar kości czaszki. Z tego powodu zmniejsza się jego całkowita waga, ale objętość pozostaje. Główna zatoka jest górna.

Anatomia zatok i zatok przynosowych

Nos jest podzielony na sekcje:

  • zewnętrzna (zawiera również drugą nazwę - zewnętrzna);
  • brzuszny (wewnętrzny).

Zewnętrzna część nosowa ma kształt regularnej piramidy (nie odwróconej) - to jest to, co można zaobserwować wizualnie. Tworzą jego związki oparte na zagęszczonej chrząstce. Podczas demontażu struktury anatomicznej wyróżnia się taką jednostkę strukturalną, jak nos zewnętrzny (całkowicie pokryty skórą).

Reprezentują go następujące działy:

  • root - najczęściej można usłyszeć nazwę „bridge”;
  • jego natychmiastowa kontynuacja (brak pustych formacji lub rozbieżności) - plecy;
  • następnie małe formacje, zwane nachyleniami (powierzchnie boczne);
  • ostatnia część to skrzydła, które tworzą nozdrza.

Granicą obszaru jest sekcja szczęki.

Rozważ następujące zatoki i działy, jako:

  • jama nosowa (wizualnie można ją zbadać podnosząc głowę) - znajduje się w obszarze między ustami i takim wykształceniem jak przednia część czaszki. Ściany boczne jamy brzusznej współistnieją z grupami kości - zlokalizowanymi w dwóch szczękach i sitach.
  • Blokujące tworzenie kości dzieli jamę na 2 równe części. Uzyskanie powietrza jest możliwe dzięki obecności nozdrzy i nosogardzieli.

Struktura zatoki

Dodatkowe informacje na temat anatomii nosa: wewnętrzne ściany boczne z kolei nie są pojedynczą integralną strukturą.

Na podstawie specjalnej anatomii lokalizacji zatok są podzielone na grupy:

  • przedni (są to zatoki szczękowe, kości płata czołowego czaszki, dwie kości są sitowate (nie jest to element labiryntu) - przedni i tylny);
  • tył (forma - sinus w kształcie klina, kość sitowa - tylko jej tylne komórki).

Podział na grupy lokalizacji ułatwia proces diagnostyczny podczas identyfikacji zapalenia zatok. W większości przypadków rejestruje się przypadki zapalenia zatoki szczękowej. Klinowate rzadziej ulegają zmianom patologicznym.

Rodzaje zatok

Eksperci rozróżniają 4 rodzaje zatok, z których każdy znajduje się w oddzielnej strefie.

Nazwy zatok i ich struktura (ściany):

  • przód;
  • z powrotem. Na wysokości lokalizacji:
  • top;
  • dolna ścianaJeśli przeprowadzasz inspekcję, możesz wybrać jeszcze dwie:
  • zewnętrzny;
  • na zewnątrz
  • przód;
  • z powrotem (idzie na przód, mózg);
  • niższy (można go również nazwać orbitalnym);
  • mediana

O każdym rodzaju trzeba wiedzieć, aby podjąć środki w celu wyeliminowania procesów patologicznych. Formacje pachowe w kształcie klina znajdują się w ciele kości o tej samej nazwie.

Zatoki, których struktura ma na przykład kształt klina, umożliwiają zrozumienie złożoności tej pustej formacji, wykonywanie ważnych zadań w celu ochrony ciała. Każda z zatok oddzielnie pojawiła się z powodu połączenia ścian.

Podstawowe formacje osiowe

Informacje medyczne i anatomiczne, które pomogą lepiej poznać te struktury:

  • główna zatoka;
  • Zatoki szczękowe (zwane również szczękami) to największe formacje, o których mowa. Specjalna powłoka, która w anatomii i histologii nazywana jest nabłonkiem rzęskowym, pomaga w wypełnianiu funkcji odpływu śluzu. Stopniowo podchodzi do dziury i przechodzi do następnej sekcji - środkowego kanału nosowego. W większości przypadków obserwuje się ich stan zapalny.

Szczególną uwagę na tę zatokę wykazują nie tylko lekarze, ale także chirurdzy (o różnych profilach).

Powód:

  • na ścianie przedniej, po jej zewnętrznej stronie, znajduje się obniżenie, nad którym rozciąga się nerw podczerwony. Jeśli osoba ma cechy w strukturze wgłębienia (znajduje się poniżej), wówczas ściany zatoki, z wyjątkiem pleców, są blisko siebie;
  • jeśli konieczne jest wykonanie nakłucia podczas przebicia tego obszaru, prawdopodobieństwo uszkodzenia zatoki wzrasta. W rezultacie może dojść do uszkodzenia pobliskiej tkanki lub orbity.

Następujące zatoki:

  • czołowe formacje pachowe znajdują się w kości o tej samej nazwie (mogą być również nazywane czołowymi). Cechy anatomiczne są związane z tym, które struktury przylegają do sinusa;
  • komórki labiryntu sitowego - następny typ jam pachowych. Ich strukturę reprezentują specjalne komórki - składnik strukturalny kości sitowej.

Funkcje w strukturze, które należy wziąć pod uwagę:

  • zatoki pomocnicze znajdują się między formacjami czołowymi i klinowymi;
  • ilość jest zmienna i może się różnić. W 90% przypadków może być 8, 9 lub 10 sztuk po prawej i lewej stronie;
  • kończy płytkę zatokową (część orbity);
  • środkowa ściana kości jest jednocześnie ścianką boczną tworzącą jamę nosową.

W niektórych przypadkach komórki znajdują się w pobliżu dołu czaszki, znajdującego się z przodu.

To ważne! Podczas operacji w tym obszarze uszkodzenie lub przebicie zatok błędnika prowadzi do uszkodzenia jamy czaszki.

Nieprawidłowy rozwój zatok przynosowych

Rozwój zatok przynosowych może wystąpić z odchyleniami od ustalonej normy anatomicznej.

Główne zmiany:

  • brak zatok - pełny lub częściowy - mogą nie rozwinąć się na tle nieprawidłowości genetycznych;
  • naruszenie stosunku elementów;
  • oddzielenie zatok szczękowych (tworzy się kilka komór);
  • wklęsłość zewnętrznej ściany zatoki szczękowej;
  • zmiany w pneumatyzacji zatoki szczękowej;
  • zmiany w kości i grubości ściany;
  • powstawanie degiscencji - deformacje kości;

Anomalia struktury zatok szczękowych

  • asymetria (dotyczy zatok szczękowych i czołowych).
  • Niektóre rodzaje nieprawidłowości rozwojowych można wyeliminować przeprowadzając chirurgię plastyczną. Obejmują one deformacje, które pojawiają się z powodu nieprawidłowości genetycznych. Rozważa się możliwość korekty po kompleksowym badaniu przez chirurga i Laurę. Zmiany mogą wystąpić na tle zaburzeń w procesach metabolicznych. Leczenie - przejście odpowiedniej terapii.

    Częstą anomalią, która może wpływać na wszystkie typy zatok, jest zmiana udarów. W rezultacie dochodzi do naruszenia procesów komunikacji z podmiotami i strukturami, które są blisko.

    Na ścianach bocznych mogą pojawić się pęknięcia - w rezultacie pachowe błony śluzowe wchodzą w kontakt z oponami, różnymi zatokami, tętnicami i nerwami. Ciężka pneumatyzacja zatoki klinowej, cienkie ściany prowadzą w niektórych przypadkach do kontaktu z gałęziami nerwu trójdzielnego i okulomotorycznego, blokowego i odwodzącego.

    Patologia zatok przynosowych

    W 90% przypadków zmiany patologiczne są związane z procesami zapalnymi. Mogą mieć różny stopień nasilenia i wpływu na organizm, więc u 60% osób zmiany są łagodne. W 70% przypadków zapalenie zaczyna się rozwijać pod wpływem mikroflory bakteryjnej.

    W większości przypadków zatoki przynosowe cierpią, ponieważ poprzednia choroba laryngologiczna nie została wyleczona lub terapia została wybrana nieprawidłowo.

    Zatoki nosa, których struktura jest złożona, reagują na zmiany w organizmie przez pojawienie się różnych postaci chorób.

    Istnieją następujące dolegliwości:

    Anatomia zatok przynosowych

    Zatoki przynosowe, sinus paranasalis, znajdują się w kościach czaszki twarzy i mózgu i komunikują się z jamą nosową. Powstają w wyniku wrastania błony śluzowej środkowego kanału nosowego w gąbczastej tkance kostnej. Na rys. 2.1.4 przedstawia schemat rozwojowy zatok przynosowych w aspekcie wieku.

    Filogenetyczne zatoki przynosowe pochodzą z labiryntu sitowego (Speransky VS, 1988), którego struktura jest najtrudniejsza u zwierząt z dobrze rozwiniętym zmysłem węchu (makromaty).

    W praktyce klinicznej powszechną praktyką jest dzielenie zatok przynosowych na niższe, które obejmują zatoki szczękowe i górny (labirynt czołowy, sitowy i zatokę klinową). Wśród nich z kolei znajdują się przednie (zatoki czołowe i przednie komórki labiryntu sitowego) oraz tylne (tylne komórki labiryntu sitowego i zatoki klinowej). Topograficzne anatomiczne umiejscowienie zatok przedstawiono na ryc. 2.1.5 i 2.1.6.

    Zatoka czołowa, zatok czołowa, jest sparowaną jamą znajdującą się w kości czołowej. Zatoka czołowa rozwija się z list komórek sitowych, które wtargnęły do ​​kości czołowej. Stopień rozwoju zatok czołowych podlega dużym indywidualnym wahaniom. Czasami zatoki czołowe mogą być całkowicie nieobecne. Rozwinięta zatoka czołowa znajduje się w dolnej części łusek kości czołowej i przechodzi w jej poziomą płytkę.

    Rozróżnia się ścianę przednią (lub czołową), tylną (lub mózgową), dolną (lub oczodołowo-nosową) i wewnętrzną (lub przegrodę międzypaliczkową). Przednia ściana zatoki czołowej jest najgrubsza, zwłaszcza w obszarze łuków brwiowych. Jest ograniczony poniżej krawędzi orbity, jej górna granica jest nietrwała. Dolna ściana lub dno zatoki jest podzielona na części nosowe i oczodołowe. Tylna ściana (mózgowa) jest bardzo cienką, zwartą, nie zawierającą gąbczastej płytki substancji. Jest to miejsce najczęstszego przejścia procesu zapalnego z zatoki czołowej do jamy czaszki. Ściana wewnętrzna (przegroda międzyzębowa) może być bardzo cienka i mieć obniżoną skuteczność, ale zdarzają się przypadki, gdy przegroda międzypaliczkowa osiąga znaczną grubość. Zatoka czołowa komunikuje się z jamą nosową kanału czołowo-nosowego, która jest krętą wąską szczeliną o długości 12–16 mm i szerokości od 1 do 8 mm. Kanał kończy się w przedniej części szczeliny półksiężycowatej środkowego kanału nosowego.

    Zatoka szczękowa, zatokę szczękową, znajduje się w ciele górnej szczęki i jest największą pneumatyczną jamą czaszki. Kształt zatoki szczękowej jest zwykle porównywany z piramidą trójkątną lub czworościenną. Średnia objętość zatoki waha się od 15 do 40 cm3. Całkowity brak zatoki jest niezwykle rzadki. Górna ściana zatoki szczękowej jest częściowo dolną ścianą oczodołu. To najcieńsza ze ścian zatoki. Przednia ściana zatoki szczękowej rozciąga się od dolnej krawędzi orbity orbity do wyrostka zębodołowego szczęki. Przyśrodkowa ściana zatoki (nosowej) jest również zewnętrzną ścianą jamy nosowej. Przed nią przechodzi kanał nosowo-łzowy. W tylnej części wypukłości kanału nosowego w najwyższym punkcie zatoki znajduje się ujście zatoki szczękowej, ostrze szczęki. Rozmiar otworu waha się od 2 do 9 mm długości i od 2 do 6 mm szerokości. W obecności dodatkowego otworu ten ostatni znajduje się w tył iw dół od głównego. Tylna ściana zatoki szczękowej odpowiada gruczołowi szczękowemu i jego tylnej powierzchni zwróconej do dołu piszczelowego. Dolna ściana lub dno zatoki szczękowej podlega znacznym wahaniom. Położenie dna zatoki szczękowej w stosunku do jamy nosowej ma znaczenie praktyczne. Do 14 lat poziom dna zatoki pokrywa się z poziomem jamy nosowej tylko w 15% przypadków, aw 85% dolnej części zatoki znajduje się powyżej dna jamy nosowej. Przeciwnie, u dorosłych tylko w 26% dna zatoki znajduje się powyżej dna jamy nosowej, na tym samym poziomie co u 27% i poniżej - u 47% (DE Tafiliev, 1964).

    Labirynt kratowy, labyrinthus ethmoidalis, w przeciwieństwie do innych zatok przynosowych, jest złożoną komorą wielokomorową, która w pełni odpowiada wielkości kości sitowej, os ethmoidale. Ten ostatni znajduje się w kierunku strzałkowym między zatokami czołowymi i klinowymi i składa się z komórek sieci i muszli. W kości sitowej znajduje się środkowa, pionowo usytuowana prostopadła płyta i dwie boczne części, w których połączone są komórki labiryntu sitowego, połączone na górze sitem lub płytą podobną do sitowej. Blisko zatok sitowych znajduje się nerw wzrokowy.

    Zatoka klinowa, zatokowate, jako czołowa, jest sparowaną jamą powstałą w wyniku resorpcji tkanki w ciele kości klinowej. Rozmiar zatoki jest zmienny. U niektórych osób może być w postaci małej wnęki lub nawet nieobecnej, podczas gdy w innych zajmuje całe ciało kości klinowej. Dno zatoki tworzy łuk nosogardzieli. Ściana przednia jest najcieńsza, ma otwór, ostium sphenoidalis, który łączy zatokę z górnym kanałem nosowym. W bocznej ścianie przechodzi kanał canalis caroticus, a tutaj zatoki graniczą z zatoką jamistą, obok której znajdują się nerwy czaszkowe III, IV i VI. Górna ściana zatoki różni się grubością od bibuły do ​​7-15 mm. Jest zwrócony w stronę jamy czaszki i ma połączenie z trzema jamami czaszki. Górna ściana jest platformą w kształcie klina, planum sphenoidale, ograniczoną kratową płytą z przodu i klinowym występem z tyłu. Obszar w kształcie klina jest czasami podnoszony z powodu ekspansji (pneumozyny) zatoki klinowej.

    W górnej części ściany znajdują się korzenie małych skrzydeł zatoki klinowej z otworem w nerwach wzrokowych. Tutaj przechodzi tractus nervi olfactoris, a za nim znajduje się tureckie siodło z przysadką mózgową, która znajduje się między dwoma pniami wewnętrznej tętnicy szyjnej, które tworzą tu zakręt. Część płata czołowego mózgu z zakrętem węchowym przylega do górnej ściany.

    Błona śluzowa jamy nosowej i zatok przynosowych. Jama nosowa i zatoki przynosowe, z wyjątkiem przedsionka nosa, są wyścielone błoną śluzową, pokryte regio respiratoria wielowarstwowym pryzmatycznym nabłonkiem rzęskowym oraz w higio olfactoria z wielorzędowym nabłonkiem węchowym.

    Głównymi jednostkami morfologicznymi nabłonka regionu oddechowego są komórki rzęskowe, interkalarne i kubkowe (rys. 2.1.7). Komórki rzęskowe mają na swojej powierzchni 50-200 rzęsek długości 5-8 µm i średnicy 0,15-0,3 µm (G. Richelman, A. S. Lopatin, 1994). Każda kolumna ma swoje własne urządzenie motoryczne - aksonon, który jest złożonym kompleksem składającym się z 9 par (dubletów) mikrotubul obwodowych ułożonych w pierścień wokół dwóch niesparowanych mikrotubul centralnych (ryc. 2.1.8). Ruch rzęsek wynika z zawartego w nich białka podobnego do miozyny (Ya.A. Vinnikov, 1979). Częstotliwość bicia rzęsek - 10-15 uderzeń na minutę. Aktywność ruchowa rzęsek rzęskowego nabłonka zapewnia ruch wydzielin nosowych i cząsteczek kurzu i mikroorganizmów osadzonych na nim w kierunku nosogardzieli z przedsionka nosa w kierunku guzów i w zatokach od ich dna w kierunku przetoki wydalniczej. Jedynie w najbardziej przednich odcinkach jamy nosowej, na przednich końcach dolnej konchy nosowej, przepływ śluzu jest kierowany w stronę wejścia do nosa. Ogólnie rzecz biorąc, cząsteczka uwięziona na powierzchni błony śluzowej przemieszcza się z przednich odcinków jamy nosowej do nosogardzieli w ciągu 5–20 minut (G. Richelman, A. S. Lopatin, 1994).

    Pod działaniem różnych niekorzystnych czynników (aerozole, toksyny, stężone roztwory antybiotyków, zmiany pH w kwasowej stronie, spadek temperatury wdychanego powietrza, a także obecność kontaktu między przeciwległymi powierzchniami nabłonka rzęskowego), ruchy rzęsek są spowolnione i mogą całkowicie się zatrzymać.

    Zwykle komórki rzęskowe są aktualizowane co 4–8 tygodni (F.S.Herson, 1983). Pod wpływem czynników patologicznych szybko ulegają degeneracji.

    Wstawione komórki, znajdujące się między rzęskami, mają na powierzchni, zwrócone w stronę światła narządu oddechowego, 200-400 mikrokosmków. Wraz z komórkami rzęskowymi, interkalowane komórki przeprowadzają i regulują wytwarzanie płynu pericykcyjnego, określając lepkość wydzielania dróg oddechowych.

    Komórki kubkowe są zmodyfikowanymi komórkami cylindrycznymi nabłonka i są gruczołami jednokomórkowymi wytwarzającymi lepki śluz (C.B.Baslanum, 1986).

    W blaszce właściwej błony śluzowej znajdują się gruczoły wytwarzające surowicze i śluzowe wydzieliny. W tajemnicy, pokrywając drogi oddechowe, w tym w jamie nosowej są dwie warstwy: mniej lepka peryylaryna, przylegająca do powierzchni komórek nabłonkowych i bardziej lepka górna, znajdująca się na poziomie końców rzęsek (M.A.Reissing i in., 1978; M.A. Kaliner i in., 1988).

    Komórki oddechowe i śluzowe tworzą tzw. aparat śluzowo-rzęskowy, którego normalne funkcjonowanie zapewnia wychwytywanie, otaczanie śluzu i ruch większości cząstek o średnicy do 5-6 mikronów, w tym cząstki zawierające wirusy, bakterie, aerozole, z jamy nosowej do nosogardzieli, skąd plują lub są połknięte. Upośledzenie funkcji aparatu śluzowo-rzęskowego jest uważane za jeden z ważnych czynników przyczyniających się do wprowadzenia zakaźnego patogenu do błony śluzowej, powodując rozwój nieżytu nosa i zapalenia zatok przynosowych (Drettner B., 1984).

    W warstwie tkanki łącznej błony śluzowej nosa stale.

    Ludzki nabłonek węchowy zajmuje bardzo małą powierzchnię w rejonie górnych i częściowo środkowych małżowin, jak również w tylnej górnej części przegrody nosowej (Khilov KL, 1960). Wcześniej sądzono, że obszar strefy węchowej wynosi 10 cm (Brunn A., 1892). Jednak według Friedmann J., Osborn D.A. (1974), jego powierzchnia nie przekracza 2 - 4 cm 2. Należy to uwzględnić w interwencjach rhinosurgicznych, ponieważ utrata zapachu nie tylko pozbawia osobę zapachu, co obniża jego jakość życia, ale może być niebezpieczne w niektórych specjalnościach. Nabłonek węchowy nie wyścieła obszaru węchowego nosa stałym polem. Linia graniczna między nabłonkiem węchowym i oddechowym często przybiera bardzo złożoną konfigurację z powodu penetracji wysp nabłonka rzęskowego (Bronstein AA, 1977).

    Nabłonek węchowy wielokrotny w wysokości znacznie przewyższa nabłonek oddechowy. Komórki węchowe należą do tzw. komórki receptora pierwotnego. Według współczesnych poglądów są to komórki biczowane zmodyfikowane ewolucyjnie (Ya.A.Vinnikov, 1979). W górnym biegunie komórki węchowej, która ma postać wrzeciona, występuje kuliste pogrubienie, opisane po raz pierwszy przez Ya.A. Vinnikov i L.K. Titova w 1957 r. I nazwała je maczugą węchową. Na szczycie maczugi znajduje się wiązka wici lub microvillus, rozciągająca się do wolnej powierzchni nabłonka, zapewniająca kontakt komórki receptora ze środowiskiem zewnętrznym (rys. 2.1.9). Z dolnego bieguna komórki węchowej zachodzi cienki proces centralny o strukturze charakterystycznej dla aksonów. Jest on następnie włączany do składu nerwu nienowotworowego, w którym podąża do opuszki węchowej przodomózgowia przez blaszkę włosowatą. Komórki receptorowe naprzemiennie z podtrzymującymi i licznymi komórkami śluzowymi kanalikowo-pęcherzykowymi, po raz pierwszy opisane przez Bowmana w 1847 r. Komórki te, podkreślając wydzielanie białko-polisacharyd, biorą udział w tworzeniu warstwy śluzu węchowego, który jest niezbędny do adsorpcji substancji zapachowych, które dostały się do jamy nosowej (Bronstein A. A., 1977).

    Błona śluzowa jamy nosowej jest bardzo bogata w naczynia krwionośne znajdujące się na powierzchniach błony śluzowej, bezpośrednio pod nabłonkiem, co pomaga ogrzać wdychane powietrze. Tętnice i tętniczki jamy nosowej charakteryzują się znacznym rozwojem warstwy mięśniowej. Warstwa mięśniowa w żyłach jest również dobrze rozwinięta. W błonie śluzowej dolnej konchy nosowej znajdują się sploty żylne jamiste.

    Błona śluzowa zatok przynosowych ma taką samą strukturę jak obszar oddechowy jamy nosowej, z tą tylko różnicą, że jest znacznie cieńsza, gorsza niż gruczoły, nie ma warstwy jamistej. Jego warstwa tkanki łącznej jest również znacznie cieńsza niż w jamie nosowej.

    Dopływ krwi do nosa i zatok przynosowych.

    Tętnice. Dopływ krwi do nosa i zatok przynosowych wykonuje się z układu tętnic szyjnych zewnętrznych i wewnętrznych (ryc. 2.1.10). Główny dopływ krwi zapewnia zewnętrzna tętnica szyjna przez a. maxillaris i jego główny oddział a. sphenopalatina. Wnika do jamy nosowej przez otwór skrzydłowo-płucny, któremu towarzyszy ta sama żyła i nerw i natychmiast po pojawieniu się w jamie nosowej daje gałąź zatoce klinowej. Główna łodyga tętnicy skrzydłowo-płucnej jest podzielona na gałęzie przyśrodkowe i boczne, unaczyniające kanały nosowe i muszle, zatokę szczękową, komórki sitowe i przegrodę nosową. Z tętnicy szyjnej wewnętrznej wychodzi a. oftalmika, wchodząc na orbitę przez otwór opticum i renderując ją. ethmoidales anterior et posterior. Z orbity obie tętnice sitowe, którym towarzyszą te same nerwy, wchodzą do przedniego dołu czaszki przez odpowiednie otwory w środkowej ścianie orbity. Przednia tętnica sitowa przedniej części czaszki wydziela gałąź - przednią tętnicę oponową (a. Podłoże Meningea), która dostarcza krew do opony twardej w przedniej części czaszki. Następnie jej ścieżka przechodzi do jamy nosowej, gdzie przenika przez otwór w płytce krystalizacyjnej obok zarozumialca. W jamie nosowej zapewnia dopływ krwi do górnej przedniej części nosa i uczestniczy w unaczynieniu zatoki czołowej i przednich komórek labiryntu sitowego.

    Tętnica sitowa tylna po perforacji płytki sitowej jest zaangażowana w dopływ krwi do tylnych komórek sitowych i częściowo do ściany bocznej nosa i przegrody nosowej.

    Opisując dopływ krwi do nosa i zatok przynosowych, należy zauważyć obecność zespoleń między układem zewnętrznych i wewnętrznych tętnic szyjnych, które są wykonywane między gałęziami sitowia i tętnic skrzydłowo-podniebiennych, jak również między a. angularis (z a. facialis, gałęzie a. carotis externa) i a. dorsalis nasi (z a. ophtalmica, oddziały a. carotis interna).

    Zatem dopływ krwi do nosa i zatok przynosowych ma wiele wspólnego z dopływem krwi do orbit i przedniego dołu czaszki.

    Żyły. Sieć żylna nosa i zatok przynosowych jest również ściśle związana z wyżej wymienionymi strukturami anatomicznymi. Żyły jamy nosowej i zatok przynosowych powtarzają przebieg tętnic o tej samej nazwie, a także tworzą dużą liczbę splotów łączących żyły nosa z żyłami orbity, czaszki, twarzy i gardła (ryc. 2.1.11).

    Krew żylna z nosa i zatok przynosowych jest wysyłana wzdłuż trzech głównych autostrad: od tyłu przez v. sphenopalatina, brzusznie przez v. facialis przedni i czaszkowy przez vv. ethmoidales anterior et posterior.

    W kategoriach klinicznych, duże znaczenie ma połączenie żył rzęskowych przednich i tylnych z żyłami orbity, przez które powstają połączenia z oponą twardą i zatoką jamistą. Jedna z gałęzi przedniej żyły szyjnej, która przenika przez płytkę sitową do przedniego dołu czaszki, łączy jamę nosową i orbitę z splotami żylnymi materii. Żyły zatoki czołowej są połączone bezpośrednio z żyłami opony twardej i przez żyły orbity. Żyły zatok klinowych i szczękowych są związane z żyłami splotu skrzydłowego, krwi, z której płynie do zatoki jamistej i opony twardej.

    Układ limfatyczny nosa i zatok przynosowych składa się z powierzchownych i głębokich warstw, przy czym obie połowy nosa mają między sobą ścisłe połączenie limfatyczne. Kierunek zmieniających się naczyń limfatycznych błony śluzowej jamy nosowej odpowiada przebiegowi głównych pni i gałęzi tętnic, które zasilają błonę śluzową.

    Ustalone połączenie między siecią limfatyczną nosa a przestrzeniami limfatycznymi w błonach mózgu ma duże znaczenie kliniczne. Ten ostatni jest realizowany przez naczynia limfatyczne, które przebijają płytkę sitową i przestrzenie limfatyczne krocza nerwu węchowego.

    Innervation. Wrażliwe unerwienie nosa i jego jamy jest wykonywane przez gałęzie nerwu trójdzielnego I i II (rys. 2.1.12). Pierwsza gałąź - nerw oczodołowy - n. Ofttalmicus - najpierw przechodzi przez grubość zewnętrznej ściany zatoki jamistej, a następnie wchodzi na orbitę przez fissura orbitalis superior. W rejonie zatoki jamistej, włókna współczulne z splotu jamistego są przymocowane do tułowia nerwu oczodołowego (co tłumaczy sympatalgię w patologii nerwu nosowego). Od splotu jamistego, gałęzi współczulnych do nerwów okulomotorycznych i nerwu móżdżku - tutaj. tentori cerebelli, który wraca i rozwidla się w grubości namiotu móżdżku.

    Od n. ophtalmicus występuje nerw nosowo-wargowy, n. nosociliaris, powodując powstanie przednich i tylnych nerwów szyjnych. Nerw przedniowy - n. ethmoidalis anterior - z orbity przedostaje się do jamy czaszki przez otwór denny, gdzie przechodzi pod oponę twardą na górnej powierzchni blaszki liściowej, a następnie przez otwór w przedniej części blaszki liściowej przenika do jamy nosowej, unerwia błonę śluzową zatoki czołowej, przednie komórki chromu labirynt, boczna ściana nosa, przednia część przegrody nosowej i skóra zewnętrznego nosa. Tylny nerw sieciowy - n. ethmoidalis tylny, podobnie jak przedni nerw, przenika również z orbity do jamy czaszki, a następnie przez blaszkę włosowatą do nosa, unerwia błonę śluzową zatoki klinowej i tylnych komórek labiryntu sitowego.

    Druga gałąź nerwu trójdzielnego - nerw szczękowy, n. maxillaris, na wyjściu z jamy czaszkowej przez otwór rotunowy wchodzi do fossa pterygopalatina, a następnie przez szczelinę orbitalis poniżej orbity. Zespala się z pterygopalatyną zwojową, z której odchodzą nerwy, unerwiając ścianę boczną jamy nosowej, przegrodę nosową, labirynt sitowy, zatokę szczękową.

    Oddzielne i naczyniowe unerwienie nosa jest zapewnione przez włókna zwojowe nerwu współczulnego szyjki macicy, wchodzące w skład nerwu trójdzielnego, jak również przez włókna przywspółczulne, które przechodzą przez pterygopalatynę zwojową w nerwie Vidium iz tego węzła ich rozgałęzione gałęzie rozciągają się do jamy nosowej.

    Jak wspomniano powyżej, rozważając strukturę nabłonka obszaru węchowego, z dolnego bieguna komórek węchowych, reprezentujących tzw. pierwotne komórki czuciowe, odchodzą centralne procesy podobne do aksonów. Procesy te są połączone w postaci włókien węchowych, filae olphactoriae, które przechodzą przez płytkę sitową do cebulek węchowych, bulbus olfactorius, otoczone, podobnie jak pochwy, przez procesy opon mózgowych. Tutaj kończy się pierwszy neuron. Włókna miazgi komórek mitralnych opuszki węchowej tworzą przewód węchowy, tractus olfactorius (II neuron). Następnie aksony tego neuronu docierają do komórek trigonum olfactorium, istoty perforata przedniej i lobus piriformis (formacje podkorowe), których aksony (III neuron), przechodząc przez ciało modzelowate i przezroczystą przegrodę, docierają do komórek piramidalnych kory mózgowej hipokampa i amonu rogi, które są korową reprezentacją analizatora węchowego (rys. 2.1.13)

    FIZJOLOGIA KLINICZNA NOSU I NECKLAY

    Nos i zatoki przynosowe, będące górnymi drogami oddechowymi, odgrywają ważną rolę w interakcji organizmu ze środowiskiem zewnętrznym, wykonując jednocześnie szereg powiązanych ze sobą funkcji fizjologicznych. Wyróżnia się następujące funkcje nosa: 1) oddechowy, 2) ochronny, 3) rezonator (mowa) i 4) węchowy. Ponadto nos, jako ważny element w tworzeniu pojedynczego zespołu osoby, jest wyposażony w funkcję kosmetyczną lub, według V. I. Voyacheka, funkcję piękna twarzy.

    Funkcja oddechowa ma fundamentalne znaczenie, a jej naruszenie wpływa na stan funkcjonalny innych narządów i układów. Odruchy z błony śluzowej nosa odgrywają ważną rolę w regulacji i utrzymaniu normalnej aktywności życiowej całego organizmu. Wyłączenie oddychania przez nos lub obecność procesów patologicznych w jamie nosowej i zatokach przynosowych może prowadzić do rozwoju różnych stanów patologicznych.

    Zwykle strumień powietrza wchodzący do nosa tworzy wypukły łuk do góry ze stromymi zakrętami w przedniej części jamy nosowej i stosunkowo łagodnym zejściem do legarów. Wznosząc się pionowo do przedniego końca środkowej małżowiny, dzieli się na dwa strumienie, z których jeden idzie do nosogardzieli wzdłuż środkowego kanału nosowego, a drugi wzdłuż górnej powierzchni środkowej małżowiny nosowej. Na górnej krawędzi choinki strumienie te są połączone (rys. 2.2.1, a). Wdychany strumień powietrza otacza konchę nosową i przechodzi bardziej przyśrodkowo, bliżej przegrody nosowej. Podczas inhalacji, rozproszonej przez tylne końce małżowin wiszących na joanie, jest ona rozprowadzana na boki. Z tego powodu podczas wydechu część powietrza wchodzi do szczeliny węchowej, jak również do zatok przynosowych, zapewniając ich wentylację wilgotnym, ogrzanym i oczyszczonym powietrzem (Sagalovich BM, 1967).

    Stopień nachylenia strumienia powietrza w jamie nosowej jest związany z kątem utworzonym przez górną wargę i wolną część przegrody nosowej w obszarze przedsionka (Undrits VF, 1941). Dlatego im bardziej ten kąt zbliża się do ostrego, tym bardziej stromy strumień powietrza. Wręcz przeciwnie, gdy kąt jest tępy, ścieżka przepływu powietrza tworzy łagodniejszy łuk w jamie nosowej.

    Na kształt przepływu wdychanego powietrza duży wpływ ma krzywizna przegrody nosowej i stan konchy. Normalny, pionowy kierunek wdychanego powietrza jest znacząco zaburzony, zwłaszcza gdy krzywizna przegrody nosowej w górnej i środkowej części nosa, która powinna być brana pod uwagę przy przeprowadzaniu zabiegu korekcyjnego przegrody.

    Deformacja i wzrost wielkości małżowin (fałszywa lub prawdziwa hipertrofia) mogą powodować nie tylko nadmierne turbulencje strumienia powietrza, ale także całkowite zaprzestanie oddychania przez nos.

    Usunięcie konchy, w tym i niewystarczająco uzasadniona nadmierna konchotomia, prowadzi również nie tylko do rozwoju procesów zanikowych w jamie nosowej, ale także do znacznego zakłócenia oddychania przez nos. Tak więc przy braku dolnej małżowiny, większość strumienia powietrza, oddzielonego od głównego strumienia na przednim końcu środkowej małżowiny, tworzy turbulentne turbulencje w kierunku dna jamy nosowej i dopiero potem ponownie miesza się z głównym strumieniem, którym dociera joan (rys. 2.2. 1, b). Usunięciu jednej środkowej małżowiny towarzyszą mniejsze zmiany, gdy powietrze przechodzi przez jamę nosową. Jednak z jednoczesnym usunięciem środkowych i dolnych małżowin dochodzi do znacznego zaburzenia przepływu oddechowego. W tym przypadku tylko niewielka część głównego przepływu idzie łukiem w górę. Główna masa wdychanego powietrza przepływa wzdłuż dna jamy nosowej, tworząc znaczącą turbulencję (ryc. 2.2.1, c). Warto dodać, że w opisanych wariantach pacjenci z oddychaniem stale odczuwają dyskomfort.

    Ochronna funkcja nosa jest realizowana przez różne mechanizmy i polega na rozgrzewaniu, nawilżaniu, czyszczeniu (odkurzaniu) powietrza z zanieczyszczeń aerozolowych i dezynfekcji od patogenów. Ogromne znaczenie w realizacji funkcji ochronnej nosa odgrywają reakcje odruchowe, które występują w odpowiedzi na podrażnienie błony śluzowej wdychanych substancji gazowych i zanieczyszczeń aerozolowych i objawiają się zatrzymaniem oddechu, kichaniem i łzawieniem. Ochronne odruchy zatrzymania oddychania przez nos i kichania w odpowiedzi na przedostanie się szkodliwych gazów do jamy nosowej zostały szczegółowo zbadane pod koniec lat 20. przez K. L. Chilowa. Wyniki badań, które określiły mechanizmy tych odruchów nosa, nie straciły jeszcze swojej sprawności.

    Ochronne odruchy zatrzymania oddechu przez wdychanie powietrza zawierającego szkodliwe substancje chemiczne (0V, chloroform, eter, toluen itp.) Przeprowadza się zgodnie z K.L.Hilov w następujący sposób: występuje podrażnienie wrażliwych końców nerwu trójdzielnego, włókno doprowadzające jest stymulowane do neuron pośredni, umiejscowiony w rdzeniu przedłużonym, a następnie impuls jest przełączany do centrów nerwów przeponowych i ruchowych, odpowiedzialnych za skurcz klatki piersiowej i prasę brzuszną. Zgodnie z tymi ścieżkami odśrodkowymi, pierwotne podrażnienie nerwu trójdzielnego powoduje również zatrzymanie oddechu. Ta ścieżka odruchu jest potwierdzona przez następujący eksperyment. Królika wprowadza się do tchawicy rurki tracheostomijnej, powyżej jej włożonego kątowej rury szklanej przechodzi krtani i części ustnej gardła, przymocowaną nosogardzieli przestrzeni jamy ustnej zwierzęcia zaszywa jedwabną podwiązką uszczelnionym waty nasączonym kolodium, nosogardzieli rurki połączony z mieszkiem za pomocą gumy tuby, tracheotomiczne - z kapsułą Marey, której pisak dotyka taśmy kymografu. Pod piórem znajduje się znacznik czasu i wskaźnik początku i końca doświadczenia. Na twarz zwierzęcia nakłada się kubek z wacikiem nasączonym toluenem (ryc. 2.2.2). Przesuwając mieszek, powietrze nasycone parami toluenu wchodzi tylko do jamy nosowej. Jednocześnie następuje zatrzymanie oddechu. Odruchu tego nie można się nauczyć po przecięciu węzła gazowego, który potwierdza wiodącą wartość nerwu trójdzielnego w łuku odruchu ochronnego.

    W obecności zagrażających życiu substancji chemicznych w powietrzu, oprócz zmian w oddychaniu, dochodzi do naruszenia aktywności sercowo-naczyniowej, objawiającej się wzrostem ciśnienia krwi i zmianą częstości akcji serca. Jednak ten odruch nie jest wynikiem bezpośredniego działania substancji chemicznej na błonę śluzową nosa, ale jest spowodowany zmianą w oddychaniu, w szczególności poprzez spowolnienie rytmu lub jego zatrzymanie. Dowodem na to jest fakt, że szkodliwe zwierzęta nie wpływają już na aktywność układu sercowo-naczyniowego u kurnych zwierząt, a także w sztucznie rytmicznym oddychaniu.

    Rozwój tego doświadczenia w zakresie badania roli unerwienia współczulnego w obronnym zatrzymaniu oddechu ujawnił interesujące dane potwierdzające teorię LA Orbeli o funkcji adaptacyjnej współczulnego układu nerwowego. Tak więc, jeśli przez długi czas para nosowa toluenu lub innego szkodliwego dla organizmu gazu jest przepuszczana przez nos, wtedy najpierw zatrzymuje się oddychanie. Następnie rozwija się adaptacja wrażliwych zakończeń nerwu trójdzielnego u zwierzęcia i pomimo ciągłego podrażnienia przez szkodliwy gaz, przywraca się normalne oddychanie. W tym okresie, jeśli wytworzysz elektryczne podrażnienie nerwu współczulnego szyjki macicy, oddech zatrzyma się ponownie. Dane z tego eksperymentu sugerują, że unerwienie współczulne predysponuje somatyczne (przez koniec nerwu trójdzielnego) do normalnego funkcjonowania jego funkcji ochronnej. Należy zauważyć, że ta adaptacyjna funkcja unerwienia współczulnego, ale jest autonomiczna, ponieważ nie objawia się podczas znieczulenia zwierzęcia.

    Innym nie mniej wyraźnym ochronnym odruchem nosowym jest kichanie. Odruch ten ma kilka okresów: 1) ukryty, 2) przygotowawczy, polegający na zamknięciu głośni i zmniejszeniu podniebienia miękkiego, 3) rzeczywisty akt kichania, wyrażony gwałtownym wydechem i dźwiękiem typowym dla kichania, oraz 4) spójny - w postaci rozluźnienia związanego z kichaniem muskulatura Kichanie, podobnie jak zatrzymanie oddechu, wynika z podrażnienia zakończeń nerwu trójdzielnego grubszymi zawieszonymi cząstkami zawartymi w strumieniu powietrza. Porównując ten odruch z ochronnym zatrzymaniem oddechu, można powiedzieć, że jeśli ta ostatnia jest reakcją ostrzegawczą sygnalizującą zawartość szkodliwych substancji w powietrzu, wówczas kichanie należy nazwać odruchem wykonawczym, tj. eliminacja tego drażniącego. Ta kombinacja obu refleksów jest wyraźnie wykrywana w eksperymencie z inhalacją toluenu.

    Powietrze jest ogrzewane zarówno przez ciepło z dużej powierzchni błony śluzowej ścian nosa, jak i przez jamistą tkankę konchy. Te ostatnie są złożonym aparatem naczyniowym, pełniącym rolę grzejników, zdolnych do szybkiej reakcji na zmiany temperatury i wilgotności wdychanego powietrza, znacznie zwiększając objętość konchy i prędkości przepływu krwi. Rozgrzewające się powietrze przyczynia się również do spowolnienia jego ruchu w samej jamie nosowej po przejściu przez wąski przedsionek.

    Nawilżanie powietrza w jamie nosowej następuje z powodu nasycenia wilgocią, uzyskanego z powierzchni błony śluzowej.

    Oczyszczanie (odpylanie) powietrza zapewnia kilka mechanizmów. Duże cząsteczki kurzu są zatrzymywane przez włosy przedsionka nosa (vibrissae). Mniejsze cząstki pyłu (aerozolu) wraz z ciałami drobnoustrojów osadzają się na błonie śluzowej pokrytej wydzieliną śluzową. W mechanicznym usuwaniu drobnych cząstek pyłu, drobnoustrojów i wirusów najważniejszą rolę odgrywa aparat śluzowo-śluzowy błony śluzowej, który omówiono powyżej.

    Ciągły proces samooczyszczania jamy nosowej i innych dróg oddechowych, przeprowadzany przez nabłonek rzęskowy, jest główną częścią pierwszej linii obrony błony śluzowej nosa. Ustalono, że do 60% żywych mikroorganizmów osadza się na powierzchni błony śluzowej nosa. Normalne funkcjonowanie aparatu śluzowo-rzęskowego minimalizuje ryzyko powstawania kolonii z poszczególnych bakterii i rozwoju procesu zapalnego. Zarówno śluz mucyna (Spangler AE, 1912), jak i substancje bakteriobójcze zawarte w śluzu (lizozymie itp.), Które wchodzą do jamy nosowej wraz z płynem łzowym, przyczyniają się do dezynfekcji (sterylizacji) wdychanego powietrza. W sterylizacji wdychanego powietrza, zdolność absorpcyjna elementów histiocytowych błony śluzowej, fagocytujących komórek drobnoustrojów, również odgrywa rolę (Daynak LV, 1994).

    W wykonywaniu funkcji ochronnych nosa zatoki przynosowe również odgrywają pewną rolę. Według C.3 Piskunov (1997) można je uznać za system rezerwowych struktur anatomicznych zaprojektowanych w celu ochrony ciała, głównie zawartości orbity i jamy czaszki, przed wpływem różnych niekorzystnych czynników zawartych w powietrzu. W przypadku, gdy specyficzne i niespecyficzne czynniki ochrony błony śluzowej nosa, tworzące pierwszą linię obrony, nie są w stanie poradzić sobie z patogenem zakaźnym powodującym proces zapalny w jamie nosowej, w walce biorą udział zatoki sitowe, stanowiące drugą linię obrony. Nie jest przypadkiem, że dziecko rodzi się z już uformowanym układem pneumatycznych wgłębień w labiryncie etmoidalnym. Późniejsze rozwijające się duże zatoki przynosowe tworzą trzecią linię obrony, zaprojektowaną w celu ograniczenia i wyeliminowania procesu zapalnego, skierowanego w kierunku ważnych formacji czaszki i orbity.

    Funkcję rezonatorową (mowy) nosa zapewnia obecność pęcherzyków powietrznych (sama jama nosowa i zatoki przynosowe). Jednocześnie wnęki powietrzne, rezonując, wzmacniają różne tony głosu i określają w dużym stopniu jego barwę. Uważa się zatem, że niskie tony rezonują z jamami powietrznymi o dużej objętości (zatoki szczękowe i czołowe) i wysokimi - z małymi ubytkami (komórki labiryntu sitowego, zatoki klinowej). Biorąc pod uwagę, że objętość jamy nosowej i zatok u różnych osób nie jest taka sama, wzmocnienie i, w konsekwencji, kolor dźwięku (barwa głosu) są również różne. Dlatego w niektórych krajach (Włochy) w dawnych paszportach obywateli barwa głosu była zauważana jako jedna z cech wyróżniających człowieka (KL Healov, 1960).

    Zaangażowanie nosa i zatok przynosowych w funkcji mowy staje się zauważalne, gdy wymawia się spółgłoski nosowe. W tym samym czasie podczas fonacji miękkie niebo zwisa, nos z boku joanny otwiera się. W rezultacie dźwięki mowy nabierają „nosowego brzmienia”. Przy nadmiernie dużej komunikacji nosa z gardłem lub odwrotnie z przekrwieniem nosa, wszystkie fonemy nosa nabierają barw nosa. Rezultatem jest tzw. otwarte (w przypadku porażenia podniebienia miękkiego lub wady podniebienia twardego) nosa - rhinolalia aperta i tzw. zamknięte (z nieżytem nosa, polipami nosa) nosowe - rhinolalia clansa.

    Funkcja węchowa nosa wynika z obecności określonego analizatora węchowego, którego opis morfologiczny podano powyżej.

    Funkcjonalnie analizator węchowy, podobnie jak smak, jest powiązany z organami o znaczeniu chemicznym. Odpowiednie bodźce to cząsteczki substancji zapachowych, zwane wektorami zapachowymi. Cząsteczki substancji zapachowych posiadają pewne właściwości. Wśród nich - zdolność do rozprzestrzeniania się w powietrzu w postaci gazów i adsorbentów na otaczających obiektach, łatwa rozpuszczalność w wodzie, a zwłaszcza w tłuszczach. Cząsteczki substancji zapachowych nie mają w pełni nasyconych wiązań atomowych i mają ładunek dodatni. Masa cząsteczkowa substancji zapachowych waha się od 17 (amoniak) do 300 (alkaloidy).

    Do tej pory jednak nie ma ogólnie przyjętej klasyfikacji substancji zapachowych. Oryginalne elementy, które składają się na inne zapachy, takie jak elementy tworzące widmo białego światła, nie są ustalone. Wiadomo jednak, że niektórzy ludzie nie odczuwają zapachów. Nazywane są ślepotą koloru węchowego. Według wielu naukowców daje to nadzieję na ustalenie początkowych elementów zapachów podczas identyfikacji osób z różnymi wariantami „węchowej barwy koloru”.

    Adsorbowane na powierzchni receptora węchowego, cząsteczki substancji zapachowych wchodzą w bezpośredni kontakt z mikropęcherzykami umiejscowionymi na maczugowatym zgrubieniu komórek węchowych. Przenikanie wektorów odori do cytoplazmy mikrokosmków prowadzi do pojawienia się potencjału receptora. Wywołane podrażnienie rozprzestrzenia się wzdłuż nerwu węchowego do ośrodków podkorowych i korowych.

    Zapach odgrywa dużą rolę w życiu ludzi i zwierząt. W zależności od ostrości zapachu cała fauna jest podzielona na trzy grupy: anosmaty (wieloryby, delfiny), mikrosmatyki (chiropterany, naczelne, ludzie) i makrosmatyki (drapieżniki, kopytne, gryzonie).

    Zmysł węchu jest niezbędny dla zwierząt, aby szukać pożywienia, partnera seksualnego i wykrywania wrogów. Jest to rodzaj „zwierzęcego języka”, który zapewnia wzajemną komunikację między jednostkami i dostarcza im obszernych informacji o wydarzeniach z otaczającego świata, które nie zawsze są dostępne dla organów wzroku i słuchu.

    Psy mają wyjątkowy zmysł węchu. Ustalono, że psy są szczególnie wrażliwe na zapachy niektórych kwasów tłuszczowych - masłowych, kaprylowych, walerianowych, które wydają się mieć dla nich istotne znaczenie biologiczne. Na przykład Owczarek Niemiecki jest w stanie odczuć węch tylko z jednej cząsteczki kwasu masłowego.

    Na temat wpływu zapachu na fikcję narządów płciowych pokazują badania przeprowadzone na gryzoniach. U myszy zapach „obcego” mężczyzny może przerwać ciążę kobiety. Zniszczenie receptora węchowego prowadzi do opóźnienia cyklu jajnikowego, tłumi instynkt matczyny samic i drastycznie zmniejsza aktywność seksualną samców szczurów i chomików (Bronstein AA, 1977). Znacząca rola organu węchowego odgrywa w życiu człowieka, chociaż, podobnie jak inne naczelne, należy do mikrosmatyków. Zapach pozwala osobie określić obecność szkodliwych zanieczyszczeń w wdychanym powietrzu, pomaga poruszać się w środowisku. Poprzez zmysł węchu człowiek określa jakość jedzenia, odczuwa przyjemność lub obrzydzenie.

    W analizatorze węchowym adaptacja jest typowa, co objawia się chwilową utratą wrażliwości na różne zapachy, a także rehabilitacją, tj. przywrócenie wrażliwości na zapach. Adaptacja i ponowna adaptacja zajmuje kilka minut. Ta zdolność adaptatora węchowego do adaptacji utrudnia przeprowadzenie ilościowych metod badania zapachu.

    Przy nadmiernie długich zapachach, szczególnie ostrych, proces adaptacji można zastąpić zmęczeniem analizatora. Maskowanie zapachów wyraża się w tym, że jeden zapach może zagłuszyć inny. Podczas mieszania zapachów można je zneutralizować, gdy zniknie uczucie mieszanych zapachów.

    Receptor węchowy jest również zdolny do dysonansu współbrzmienia i zapachu. Zatem substancje zapachowe, każdy o nieprzyjemnym zapachu, mogą wywołać przyjemne wrażenie (współbrzmienie) w połączeniu. Przeciwnie, dwie oddzielnie przyjemnie pachnące substancje w agregacie mogą powodować uczucie nieprzyjemnego zapachu (dysonans).

    Rola zapachowa zapachu zależy od przenikania przez nosogardziel do jamy nosowej zapachów żywności, które mogą powodować podrażnienie receptora węchowego. Ta okoliczność odgrywa ważną rolę podczas jedzenia, ponieważ z naruszeniem zapachu jedzenie staje się bez smaku, zaburzony jest apetyt.

    Stan środowiska (ciśnienie atmosferyczne, temperatura, wilgotność powietrza), jak również ogólny stan człowieka, wpływa na powagę zapachu. Zwiększone nasilenie węchu (hiperosmia) obserwuje się z pobudzeniem emocjonalnym, podczas przyjmowania leków stymulujących ośrodkowy układ nerwowy (w szczególności strychninę, fenaminę).

    Zmniejszenie nasilenia zapachu (hiposmia) może być związane z ogólnym zmęczeniem i patologią jamy nosowej, gdy szczelina węchowa zamyka obrzęk błony śluzowej (ostry, przewlekły przerostowy i alergiczny nieżyt nosa) lub z zanikiem błony śluzowej (zanikowy nieżyt nosa). Hiposmia jest powszechna u palaczy. Obserwowane zanikanie błony śluzowej ozenu prowadzi do całkowitej utraty zapachu (anosmia). Anosmia może być jednym z powikłań wirusowych chorób układu oddechowego górnych dróg oddechowych.

    Procesom patologicznym w dziedzinie szlaków i centralnej reprezentacji analizatora węchowego (na przykład w przypadku procesów objętościowych płata czołowego) może towarzyszyć hipo- i anosmia (zwykle jednostronna).

    W czasie ciąży często obserwuje się wypaczenie wrażliwości węchowej ze względu na stan funkcjonalny układu nerwowego. Nagłe pojawienie się odczuć zapachów, niezwiązane z obecnością substancji zapachowych w otaczającym powietrzu (aura węchowa), może wystąpić u epileptyków jako prekursor ataku choroby.